Categorieën
Amsterdam; Politiek & Bestuur

Het stadsdeel als entiteit; de bestuurscommissie als gemeentebestuur

‘De bestuurscommissie bezit geen rechtspersoonlijkheid’, zo luidt Verordening op de bestuurscommissies artikel 23 lid 2. Dat klopt, zoals het gemeentebestuur ook geen rechtspersoon is. Het gemeentebestuur is namelijk geen lichaam. Dat is de gemeente, met de gemeenteraad als orgaan van dat lichaam met de hoogste zeggenschap binnen de rechtspersoon ‘gemeente’.

Het wekt dan ook bevreemding dat de Verordening op de bestuurscommissies hier een apart artikel aan wijdt.

Daarentegen wordt het stadsdeel wel als rechtspersoon aangemerkt door diezelfde Verordening. Immers, artikel 2 sub a definieert het stadsdeel als gemeente. Binnen de klaarblijkelijke ‘rechtspersoon stadsdeel’ is het Algemeen bestuur het orgaan met de hoogste zeggenschap. Althans, volgens de Verordening op de bestuurscommissies, welke voorbijgaat aan het monistisch karakter van de bestuurscommissies alsook aan de Gemeentewet.

Hier ziet u dat de Verordening op de bestuurscommissies de intentie heeft om de bestuurscommissies als afzonderlijke bestuurslagen vorm te geven: ‘Het stadsdeel als entiteit; de bestuurscommissie als gemeentebestuur’, wat wettelijk gezien onmogelijk is. Sowieso is het gemeentebestuur het totaal aan organen binnen die gemeente, iets waar die Verordening aan voorbijgaat.

Aanvullend: de wetgever heeft het onwenselijk geacht om een deelgemeente als rechtspersoon aan te merken. Er deden zich echter omstandigheden voor dat het stadsdeel wel als rechtspersoon is aangemerkt, binnen het civiel recht. Dit, omdat de stadsdelen zich als zodanig gedroegen en door burgers ook zo werden opgevat, ‘de feitelijke omstandigheid’. Zie deze gerechtelijke uitspraak: ECLI:NL:RBAMS:2009:BK4052: rechtbank Amsterdam merkt stadsdeel Noord aan als rechtspersoon, waarop deze strafrechtelijk wordt veroordeeld.

Mede gezien deze gerechtelijke uitspraak is het dan ook van groot belang om duidelijk onderscheid aan te brengen tussen de bestuursorganen van het lichaam gemeente Amsterdam. Een onderscheid welke de Verordening op de bestuurscommissies niet aanbrengt. Deze is namelijk tweeledig: aan de ene kant wordt de bestuurscommissie als aparte bestuurslaag aangemerkt, zie begripsbepaling, om in later artikel de bestuurscommissie als ‘verlengd bestuur’ te definiëren.

Ik verwijs in het verlengde van voorgaand naar de bestemmingsplanprocedure. De feitelijke omstandigheid maakt dat de gemeenteraad de bestemmingsplannen veelal ongezien aan besluitvorming onderhevig laat wezen. Raadsleden verwijzen naar de behandeling door de bestuurscommissies als onderbouwing hiervan. Hoe oordeelt de rechter hierover? Welke gevolgen kent dit? Het bestuurlijk stelsel als juridisch kaartenhuis, eentje dat elk moment kan instorten.

Door Rolf Uhlhorn

Simpele Amsterdammer